5 ενδιαφέροντα στοιχεία για τις Ορχιδέες

Η ορχιδέα δε πήρε το όνομα της λόγω της ομορφιάς της, αλλά λόγω των φαρμακευτικών ιδιοτήτων της. Η λαϊκή ονομασία του φυτού είναι σερνικοβότανο.

Η ετυμολογία της λέξης ορχιδέα είναι ὄρχις + θέα. Πήρε αυτή την ονομασία λόγω των δύο κονδύλων της που ομοιάζουν με όρχεις. Πίστευαν ότι τα μέρη του φυτού που μοιάζουν με τα ανθρώπινα μέρη είχαν και αντίστοιχη επίδραση, οπότε θα αυξάνουν τη γονιμότητα στον άνθρωπο.

Τα γένη της ορχιδέας είναι παλιά, ευρέως διαδεδομένα και συνθέτουν την οικογένεια των Ορχιδοειδών (Orchidaceae).

#1 Υπάρχουν περισσότερα από 25.000 αναγνωρισμένα είδη ορχιδέας, και οι επιστήμονες ανακαλύπτουν κάθε μέρα και περισσότερα

Η οικογένεια των Ορχιδοειδών (Orchidacea) φιλοξενεί πάνω από 25.000 είδη λουλουδιών. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι υπάρχουν περισσότερα είδη στις τοπικές περιοχές του κόσμου.

#2 Οι ορχιδέες έχουν παρόμοια συμμετρία με το ανθρώπινο πρόσωπο

Ένας βασικός λόγος που οι ορχιδέες είναι τόσο διαδεδομένες είναι εν μέρει χάρη στην επιθυμία των ανθρώπων να τις πολλαπλασιάσουν. Εδικοί πιστεύουν ότι η συμμετρία του λουλουδιού θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι άνθρωποι αγαπούν τόσο τις ορχιδέες. Η ορχιδέα έχει αμφίπλευρη συμμετρία, σαν το ανθρώπινο πρόσωπο, έτσι εάν τραβήξετε μια κάθετη γραμμή, ακριβώς στη μέση του λουλουδιού, τα δύο μισά θα είναι ο καθρέφτης του άλλου.

"Όταν κάποιος κοιτάζει μια ορχιδέα, τον κοιτάζει και εκείνη."

#3 Το παιχνίδι της μίμησης

Οι ορχιδέες παίζουν πολύ καλά το παιχνίδι της εξαπάτησης.

Οπτικός μιμητισμός

Οι ορχιδέες εξαπατούν τα έντομα με σκοπό να τις γονιμοποιήσουν (επικονίαση). Τα αναπαραγωγικά μέρη πολλών ορχιδέων έχουν συγκεκριμένο σχήμα και χρώμα ώστε να μιμούνται οπτικά κάποιο συγκεκριμένο είδος εντόμου που ελπίζουν να προσελκύσουν. Μόλις ένα έντομο δείξει ενδιαφέρον, προσγειώνεται στα πέταλα της ορχιδέας με αποτέλεσμα να κολλήσει η γύρη στα πόδια του, την οποία στη συνέχεια θα μεταφέρει στην επόμενη ορχιδέα που θα τον παραπλανήσει και θα την περάσει για πιθανή σύντροφο.

Μιμητισμός με αρώματα

Οι ορχιδέες, επίσης, εκπέμπουν χημικές ουσίες που μυρίζουν, ακριβώς όπως και οι χημικές ουσίες που εκπέμπει το θηλυκό έντομο για να προσελκύσει το αρσενικό. Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια ορχιδέα (με επικονιαστή μέλισσα) παράγει χημικές ουσίες που είναι παρόμοιες, αλλά όχι ταυτόσημες με το άρωμα της θηλυκής μέλισσας. Δεν είναι ότι η ορχιδέα είναι κακή μιμήτρια, αλλά γιατί, όπως συμπέραναν οι επιστήμονες, οι αρσενικές μέλισσες έλκονται περισσότερο από αρώματα που δεν είναι πλήρως εξοικειωμένοι. Evil!

Φροντίζουν βέβαια πάντα να ανθίζουν την ίδια εποχή που εκκολάπτονται τα αρσενικά έντομα και είναι ενεργά για γονιμοποίηση, αλλά πριν ακόμη εμφανιστούν τα θηλυκά. Pure Evil!

Οι ορχιδέες δεν χρειάζονται πάντα επικονιαστές ή τον άνεμο. Μερικές αναπαράγονται μόνες τους με αυτοεπικονίαση.

#4 Επιστήμονες βρήκαν απολιθωμένη γύρη ορχιδέας στο πίσω μέρος μιας μέλισσας

Γύρη από μία αρχαία ορχιδέα βρέθηκε στο πίσω μέρος μιας μέλισσας, παγιδευμένη σε κεχριμπάρι. Το απολίθωμα χρονολογήθηκε περίπου 10 ή 15 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ορισμένα είδη ορχιδέας χρονολογούνται ακόμη και περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια πριν, προτού οι ήπειροι διαμορφωθούν στη σημερινή τους μορφή.

Δύο είδη ορχιδέας των οποίων οι φυσικοί οικότοποι είναι χιλιάδες μίλια μακριά βρέθηκαν στην πραγματικότητα στενοί συγγενείς. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα φυτά είχαν πιθανώς έναν κοινό πρόγονο πριν χωριστούν από την μετακίνηση των ηπείρων.

#5 Η βανίλια είναι είδος ορχιδέας

Ίσως ένα από τα πιο δημοφιλή είδη ορχιδέας είναι η βανίλια. Το εκχύλισμα της βανίλιας παραλαμβάνεται μετά από θραύση των κατεργασμένων αποξηραμένων καρπών.

 

--

Πηγές:

  1. Robbirt, K. M., Roberts, D. L., Hutchings, M. J., & Davy, A. J. (2014). Potential disruption of pollination in a sexually deceptive orchid by climatic change. Current Biology, 24(23), 2845-2849.
  2. Fay, M. F., & Chase, M. W. (2009). Orchid biology: from Linnaeus via Darwin to the 21st century. Annals of Botany, 104(3), 359-364.
  3. Vereecken, N. J., & Schiestl, F. P. (2008). The evolution of imperfect floral mimicry. Proceedings of the National Academy of Sciences, 105(21), 7484-7488.
  4. Gaskett, A. C., Winnick, C. G., & Herberstein, M. E. (2008). Orchid sexual deceit provokes ejaculation. The American Naturalist, 171(6), E206-E212.
  5. Liu, K. W., Liu, Z. J., Huang, L., Li, L. Q., Chen, L. J., & Tang, G. D. (2006). Pollination: Self-fertilization strategy in an orchid. Nature, 441(7096), 945-946.
  6. Orchids naturalhistory.si.edu
  7. Online Etymology Dictionary, "orchid"
  8. Grigson, G. (1973). A Dictionary of English Plant Names. London: Allen Lane. ISBN 0-7139-0442-9.
  9. Joan Corominas (1980). Breve Diccionario Etimológico de la Lengua Castellana. Ed. Gredos. p. 328. ISBN 84-249-1332-9.
  10. Hyam, R. & Pankhurst, R.J. (1995). Plants and their names: a concise dictionary. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866189-4.

Χρησιμοποιούμε cookies που μας επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στην ιστοσελίδα μας.
Κάνοντας κλικ στο "Συμφωνώ" ή συνεχίζοντας να χρησιμοποιείται την ιστοσελίδα bioximikos.gr συμφωνείτε με τη χρήση cookies.