Τι ρόλο παίζει το σπέρμα σε μια αποβολή

Μπορεί οι 9 μήνες της εγκυμοσύνης να θεωρούνται εξ ολοκλήρου γυναικεία υπόθεση, αλλά η υγεία του εμβρύου είναι υπόθεση και των δύο γονέων.

Παραδοσιακά οι γιατροί όταν έψαχναν να βρουν τι προκαλούσε μια αποβολή, ώστε να αποτρέψουν μια ενδεχόμενη επόμενη, εστίαζαν την προσοχή τους στη μητέρα. Το σπέρμα δεν εξεταζόταν σαν υπαίτιος παράγοντας μιας ανώμαλης εγκυμοσύνης, πέρα από τη σύλληψη.

Το 60% των αποβολών συμβαίνει λόγω κάποιου γενετικού προβλήματος που μπορεί να προέρχεται τόσο από τον πατέρα όσο και από την μητέρα. Κάτι τέτοιο αρχίζει να αποκαλύπτεται ήδη από έναν αυξανόμενο αριθμό μελετών που δείχνουν ότι η αιτία μιας αποβολής μπορεί να είναι και το σπέρμα.

Γενικότερα, φαίνεται ότι το σπέρμα με υψηλό ποσοστό βλαβών κάνει δύσκολη τη φυσιολογική σύλληψη αλλά και τη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Μπορεί να οδηγήσει σε εκφυλισμό των κυττάρων και μεταλλάξεις στα γονίδια, οδηγώντας σε πρόωρη ανάπτυξη του εμβρύου, αποβολή, ή να αποτελέσει αιτία για άλλες ανωμαλίες και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου στην παιδική ηλικία.

Μελετώντας την ποιότητα του σπέρματος, ορμονικά και μεταβολικά, σε 50 άνδρες των οποίων η σύντροφος είχε τρεις ή και περισσότερες αποβολές και συγκρίνοντάς τους με 60 άνδρες των οποίων οι σύντροφοι είχαν ομαλές εγκυμοσύνες, έδειξε ότι το γενετικό υλικό των ανδρών των οποίων η σύντροφος είχε αποβολές είχε τις διπλάσιες βλάβες.

Το πατρικό γενετικό υλικό παίζει τεράστιο ρόλο στη δημιουργία του πλακούντα, ο οποίος παρέχει στο έμβρυο οξυγόνο και θρεπτικά στοιχεία. Ο υψηλός βαθμός κατακερματισμού του DNA των σπερματοζωαρίων μπορεί να επηρεάσει τις αρχικές διαιρέσεις και τον σχηματισμό βλαστοκύστης, αν είναι ενεργοποιημένο το πατρικό γονιδίωμα.

Τι προκαλεί κατακερματισμό του σπερματικού DNA; 

Μέχρι σήμερα ο κυριότερος ύποπτος για τις βλάβες στο γενετικό μας υλικό είναι το οξειδωτικό στρες. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία έχουμε αυξημένη παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species, ROS) οι οποίες μπορεί να είναι ελεύθερες ρίζες, ιόντα ή μόρια με ασύζευκτο ηλεκτρόνιο που είναι ασταθή με αποτέλεσμα να ενώνονται με τα ηλεκτρόνια των μακρομορίων, όπως το DNA και να το αποδιαττάσουν. Βρίσκονται όμως και φυσιολογικά στον οργανισμό μας, καθώς συμμετέχουν στο ανοσοποιητικό σύστημα. Σε άνδρες με υψηλό βαθμό κατακερματισμού του σπερματικού DNA τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών ήταν ανεβασμένα πάνω από 4 φορές.

Κατακερματισμός του σπερματικού DNA μπορεί, επίσης, να προκληθεί από προβλήματα στην αναδίπλωση της χρωματίνης και στους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του γενετικού υλικού ή στη ρύθμιση της απόπτωσης, τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο των κυττάρων.

Άλλοι εξωγενείς παράγοντες είναι:

  • Λοιμώξεις, Φλεγμονές ή Εμπύρετα νοσήματα
  • Λευκοκυτταροσπερμία
  • Κιρσοκήλη
  • Κυτταροπλασματικά σταγονίδια των σπερματοζωαρίων
  • Υψηλή θερμοκρασία όρχεων
  • Μεγάλη ηλικία
  • Κακή Διατροφή και παχυσαρκία
  • Χρήση ναρκωτικών ουσιών
  • Κάπνισμα
  • Έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους

Το τεστ που ελέγχει την κατάσταση του σπέρματος ενός άνδρα.

Το τεστ ελέγχει τη δομή της χρωματίνης. Μετρά το ποσοστό των βλαβών από το DNA χιλιάδων σπερματοζωαρίων σε μια εκσπερμάτωση και μετρά την ευαισθησία του DNA του σπέρματος όταν εκτίθεται σε παράγοντες που είναι ικανοί να το μετουσιώσουν όπως η θερμότητα και τα οξέα.

Το σπέρμα σημαίνεται με έναν παράγοντα φθορισμού που αλληλεπιδρά με το DNA, και με την τεχνική της κυτταρομετρίας ροής ανιχνεύεται το κατακερματισμένο DNA.

Υπάρχει θεραπεία του κατακερματισμένου σπερματικού DNA

Κάποιες από τις αιτίες κατακερματισμού του DNA δεν μπορεί να αντιμετωπισθούν.

Τα δεδομένα μέχρι τώρα δείχνουν ότι ο κατακερματισμός του γενετικού υλικού συμβαίνει στο μετα-ορχικό επίπεδο, που σημαίνει ότι το σπέρμα από τους όρχεις μπορεί να είναι πιο υγιές από το σπέρμα που βγαίνει κατά την εκσπερμάτωση.

Αν προκαλείται από ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, τότε η αλλαγή του τρόπου ζωής και μια δίαιτα που να προστατεύει έναντι του οξειδωτικού στρες, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των επιπέδων κατακερματισμού του DNA.

Οι πιθανές λοιμώξεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με αντιβιοτικά.

Η χειρουργική θεραπεία της κιρσοκήλης φαίνεται να βελτιώνει την ακεραιότητα του DNA των σπερματοζωαρίων.

Πλέον έχουμε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για την εξέλιξη μιας εγκυμοσύνης και να μπορούμε να ελέγξουμε καλύτερα τις παραμέτρους που θα παίξουν ρόλο στην σωστή εξέλιξή της.

--

Πηγές:

  1. Jayasena, C. N., Radia, U. K., Figueiredo, M., Revill, L. F., Dimakopoulou, A., Osagie, M., ... & Dhillo, W. S. (2019). Reduced Testicular Steroidogenesis and Increased Semen Oxidative Stress in Male Partners as Novel Markers of Recurrent Miscarriage. Clinical chemistry65(1), 161-169.
  2. Bardos, J., Hercz, D., Friedenthal, J., Missmer, S. A., & Williams, Z. (2015). A national survey on public perceptions of miscarriage. Obstetrics and gynecology125(6), 1313.
  3. Simon L, Murphy K, Shamsi MB, Liu L, Emery B, Aston KI, Hotaling J, Carrell DT. (2014) Paternal influence of sperm DNA integrity on early embryonic development. Hum Reprod 29(11):2402-12
  4. Lewis SE, John Aitken R, Conner SJ, Iuliis GD, Evenson DP, Henkel R, Giwercman A, Gharagozloo P (2013) The impact of sperm DNA damage in assisted conception and beyond: recent advances in diagnosis and treatment. Reprod Biomed Online 27(4):325-37.
  5. Gavriliouk D, Aitken R.(2015) Damage to Sperm DNA Mediated by Reactive Oxygen Species: Its Impact on Human Reproduction and the Health Trajectory of Offspring. Adv Exp Med Biol 868:23-47
  6. Brahem S, Mehdi M, Landolsi H, Mougou S, Elghezal H and Saad A. (2011) Semen parameters and sperm DNA fragmentation as causes of recurrent pregnancy loss. Urology. 2011 Oct;78(4):792-6
  7. Kumar K, Deka D, Singh A, Mitra DK, Vanitha BR, Dada R. (2012) Predictive value of DNA integrity analysis in idiopathic recurrent pregnancy loss following spontaneous conception. J Assist Reprod Genet. 29 (9):861-7.
  8. Robinson L, Gallos ID, Conner SJ, Rjkhowa M, Miller D, Lewis S, Kirkman-Brown J and Coomarasamy A (2012) The effect of sperm DNA fragmentation on miscarriage rates: a systematic review and meta-analysis Hum. Reprod. 27 (10): 2908-2917
  9. Zhao J, Zhang Q, Wang Y, Li Y (2014) Whether sperm deoxyribonucleic acid fragmentation has an effect on pregnancy and miscarriage after in vitro fertilization/intracytoplasmic sperm injection: a systematic review and meta-analysis. Fertil Steril 102(4):998-1005
  10. Osman A, Alsomait H, Seshadri S, El-Toukhy T, Khalaf Y (2015) The effect of sperm DNA fragmentation on live birth rate after IVF or ICSI: a systematic review and meta-analysis.. Reprod Biomed Online 30 (2):120-7
  11. Cissen M, Wely MV, Scholten I, Mansell S, Bruin JP, Mol BW, Braat D, Repping S, Hamer G (2016) Measuring Sperm DNA Fragmentation and Clinical Outcomes of Medically Assisted Reproduction: A Systematic Review and Meta-Analysis. PloS One 11(11):e0165125. doi: 10.1371/journal.pone.0165125.
  12. Evenson D, Gharagozloo P, Aitken RJ (2017) Sperm Chromatin Structure Assay (SCSA®): The Clinical Utility of Measuring Sperm DNA Dam­age and its Potential Improvement with Supplemental Antioxidants. JSM Invitro Fertil 2(1): 1008
  13. Aitken RJ, Smith TB, Jobling MS, Baker MA, De Iuliis GN (2014) Oxidative stress and male reproductive health. Asian J Andrology 16: 31–38
  14. Wright C, Milne S, Leeson H (2014) Sperm DNA damage caused by oxidative stress: modifiable clinical, lifestyle and nutritional factors in male infertility. Reprod Biomed Online 28:684-703
  15. Gunes S, Al-Sadaan M, Agarwal A (2015) Spermatogenesis, DNA damage and DNA repair mechanisms in male infertility. RBMOnline 31(3):309-19
  16. Humm KC and Sakkas D (2013) Role of increased male age in IVF and egg donation: is sperm DNA fragmentation responsible? Fertil Steril 99 (1):30-6.
  17. Gharagozloo P, Aitken RJ (2011) The role of sperm oxidative stress in male infertility and the significance of oral antioxidant therapy. Hum Reprod. 26 (7):1628-40
  18. Menezo Y, Evenson D, Cohen M, Dale B. (2014) Effect of antioxidants on sperm genetic damage. Adv Exp Med Biol 791:173-89
  19. Showell MG, Mackenzie-Proctor R, Brown J, Yazdani A, Stankiewicz MT, Hart RJ (2014) Antioxidants for male subfertility. Cochrane Database Syst Rev 12, CD007411–CD007411.
  20. Moskovtsev SI, Lecker I, Mullen JB, Jarvi K, Willis J, White J, Lo KC (2009) Cause-specific treatment in patients with high sperm DNA damage resulted in significant DNA improvement. Syst Biol Reprod Med. 55(2):109-15
  21. Zini A and Dohle G (2011) Are varicoceles associated with increased deoxyribonucleic acid fragmentation? Fertil Steril. 96 (6):1283-7
  22. Wang YJ, Zhang RQ, Lin YJ, Zhang RG, Zhang WL. (2012) Relationship between varicocele and sperm DNA damage and the effect of varicocele repair: a meta-analysis. Reprod Biomed Online. 25 (3):307-14
  23. Smit M, Romijn JC, Wildhagen MF, Veldhoven JL, Weber RF, Dohle GR. (2013) Decreased sperm DNA fragmentation after surgical varicocelectomy is associated with increased pregnancy rate. J Urol. 189 (1 Suppl):S146-50.
  24. Ni K, Spiess AN, Schuppe HC, Steger K (2016) The impact of sperm protamine deficiency and sperm DNA damage on human male fertility: a systematic review and meta-analysis. Andrology 4(5):789-99.
  25. lthalil N, San Gabriel M, Zini A (2016) Beneficial effects of microsurgical varicocoelectomy on sperm maturation, DNA fragmentation, and nuclear sulfhydryl groups: a prospective trial. Andrology 4(6):1204-1208.
  26. Cho CL, Esteves SC, Agarwal A (2016) Novel insights into the pathophysiology of varicocele and its association with reactive oxygen species and sperm DNA fragmentation. Asian J Androl 18(2):186-93.

Χρησιμοποιούμε cookies που μας επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στην ιστοσελίδα μας.
Κάνοντας κλικ στο "Συμφωνώ" ή συνεχίζοντας να χρησιμοποιείται την ιστοσελίδα bioximikos.gr συμφωνείτε με τη χρήση cookies.